Chcesz eksportować żywność do Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych lub Australii? Chcesz dostarczać do Tesco, Asda, Marks & Spencer lub Walmart? Bez certyfikatu BRCGS Food Safety (dawniej BRC Global Standard for Food Safety) to niemożliwe. BRCGS to jeden z dwóch wiodących na świecie prywatnych standardów bezpieczeństwa żywności zatwierdzonych przez GFSI (Global Food Safety Initiative) – globalną inicjatywę branżową największych sieci handlowych i producentów żywności. Opracowany przez British Retail Consortium w 1998 roku, dziś w swojej dziewiątej edycji, BRCGS jest stosowany w ponad 130 krajach i uznawany przez setki sieci handlowych jako dowód najwyższych standardów bezpieczeństwa żywności. Szkolenia z BRCGS Food Safety to obowiązkowa pozycja dla każdego specjalisty ds. bezpieczeństwa żywności pracującego z rynkami anglosaskimi i globalnymi.
Portal centrum.jakosci.pl agreguje oferty od blisko 4000 firm szkoleniowych. Nie jesteśmy jednostką certyfikującą ani nie prowadzimy własnych szkoleń. Naszym celem jest dostarczenie pełnomocnikom systemów bezpieczeństwa żywności, technologom, audytorom i menedżerom branży spożywczej rzetelnej wiedzy, która pozwoli wybrać właściwe szkolenie BRCGS i skutecznie przygotować organizację do certyfikacji.
Historia i znaczenie BRCGS
British Retail Consortium (BRC) opracował pierwszy standard bezpieczeństwa żywności w 1998 roku jako odpowiedź na rosnące wymagania prawne dotyczące odpowiedzialności detalistów za bezpieczeństwo sprzedawanej żywności. Przez ponad 25 lat standard ewoluował – dziewiąta edycja (BRC Global Standard for Food Safety Issue 9, wydana w 2022 roku) to najgłębsza rewizja od lat, która znacząco wzmocniła wymagania dotyczące kultury bezpieczeństwa żywności i zarządzania łańcuchem dostaw.
Organizacja BRC przemianowała się na BRCGS (BRC Global Standards) by podkreślić globalny charakter standardu – dziś certyfikat BRCGS to dokument rozpoznawany na wszystkich kontynentach, a nie tylko w Wielkiej Brytanii.
GFSI i benchmarking: BRCGS jest zatwierdzony przez GFSI, co oznacza że spełnia rygorystyczne kryteria benchmarkingu i jest uznawany przez wszystkich członków GFSI – w tym Walmart, Carrefour, Lidl, Metro i setki innych globalnych sieci handlowych.
System poziomów certyfikacji BRCGS
Jedną z cech charakterystycznych BRCGS jest przejrzysty system poziomów certyfikacji oparty na wynikach audytu:
| Poziom | Wymagania | Co oznacza |
|---|
| AA+ | Zero niezgodności krytycznych, zero poważnych, minimum drobnych | Doskonałość – audyt niezapowiedziany |
| AA | Zero krytycznych, zero poważnych, minimum drobnych | Najwyższy poziom standardowego audytu |
| A | Zero krytycznych, zero poważnych, do 10 drobnych | Bardzo dobry wynik |
| B | Zero krytycznych, do 5 poważnych, do 20 drobnych | Dobry wynik |
| C | Zero krytycznych, do 10 poważnych | Certyfikat wydany, wymagana poprawa |
| D | Wynik poniżej C | Certyfikat nie jest wydawany |
Sieci handlowe coraz częściej wymagają od dostawców minimum poziomu A – poziom B lub C może oznaczać utratę kontraktu mimo posiadania ważnego certyfikatu.
Wymagania fundamentalne BRCGS Food v9
BRCGS Food Safety v9 zawiera szereg wymagań fundamentalnych – ich niespełnienie automatycznie uniemożliwia uzyskanie certyfikatu niezależnie od wyników w pozostałych obszarach. Szkolenia szczegółowo omawiają każde z nich:
Zaangażowanie najwyższego kierownictwa: Kierownictwo musi aktywnie uczestniczyć w przeglądach systemu, zapewniać zasoby i demonstrować przywództwo w zakresie bezpieczeństwa żywności.
System HACCP: Wdrożony, walidowany i weryfikowany system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontrolnych zgodny z Codex Alimentarius. HACCP musi być żywym dokumentem – aktualizowanym przy każdej zmianie produktu, procesu lub składnika.
Zarządzanie alergenami: Inwentaryzacja wszystkich alergenów, procedury zapobiegania zanieczyszczeniu krzyżowemu, walidacja czyszczenia, znakowanie. Alergeny to jedna z głównych przyczyn wycofań produktów w Europie i USA.
Bezpieczeństwo zakładu i higiena: Strefy produkcyjne, kontrola szkodników, higiena osobista, zarządzanie odpadami.
Kultura bezpieczeństwa żywności (Food Safety Culture): Nowość wzmocniona w v9 – udokumentowany plan budowania świadomości i zaangażowania wszystkich pracowników. Audytorzy weryfikują kulturę przez rozmowy z pracownikami produkcji – czy rozumieją i stosują zasady bezpieczeństwa żywności.
Food Fraud i VACCP – ochrona przed zafałszowaniem
BRCGS Food v9 znacząco rozbudował wymagania dotyczące Food Fraud – celowego zafałszowania żywności dla zysku finansowego (np. zastąpienie droższego składnika tańszym, fałszowanie kraju pochodzenia, dodawanie substancji niedeklarowanych).
VACCP (Vulnerability Assessment Critical Control Points) to metodologia oceny podatności organizacji na Food Fraud – analogiczna do HACCP dla zafałszowania. Szkolenia uczą jak przeprowadzić analizę VACCP:
- Identyfikacja składników podatnych na zafałszowanie
- Ocena możliwości i historii zafałszowań w łańcuchu dostaw
- Wdrożenie środków mitygujących (np. badania autentyczności, weryfikacja dostawców)
Rozszerzone portfolio standardów BRCGS
BRCGS to nie tylko Food Safety – to rodzina standardów obejmujących cały łańcuch dostaw żywności i produktów konsumenckich:
- BRCGS Food Safety – produkcja żywności (najszerszy zakres)
- BRCGS Packaging – opakowania do żywności i produktów konsumenckich
- BRCGS Storage and Distribution – magazynowanie i dystrybucja
- BRCGS Agents and Brokers – pośrednicy i brokerzy żywności
- BRCGS Consumer Products – produkty konsumenckie (kosmetyki, chemia gospodarcza)
- BRCGS Retail – sklepy detaliczne
Ścieżki szkoleniowe BRCGS Food Safety
1. Wymagania BRCGS Food Safety v9 – szkolenie wprowadzające
- Czas trwania: 2 dni (16 godzin)
- Charakterystyka: Omówienie wszystkich sekcji standardu BRCGS Food v9, wymagania fundamentalne, system HACCP, zarządzanie alergenami, kultura bezpieczeństwa żywności, Food Fraud i VACCP, przygotowanie do audytu certyfikującego. Porównanie z poprzednią wersją (v8) dla firm aktualizujących system.
- Dla kogo: Pełnomocnicy systemów bezpieczeństwa żywności, technolodzy, kierownicy produkcji i jakości, osoby przygotowujące organizację do pierwszej certyfikacji lub aktualizacji do v9.
2. Audytor Wewnętrzny BRCGS Food Safety
- Czas trwania: 2–3 dni (16–24 godziny)
- Charakterystyka: Techniki audytowania systemu bezpieczeństwa żywności zgodnie z wymaganiami BRCGS i metodologią ISO 19011. Jak oceniać skuteczność HACCP, audytować kulturę bezpieczeństwa żywności, weryfikować zarządzanie alergenami, klasyfikować niezgodności (fundamentalne, krytyczne, poważne, drobne). Ćwiczenia z prowadzenia audytu i pisania raportów.
- Dla kogo: Audytorzy wewnętrzni systemów bezpieczeństwa żywności, pełnomocnicy zarządzający programem audytów wewnętrznych.
3. Pełnomocnik ds. BRCGS Food Safety
- Czas trwania: 3–5 dni (24–40 godzin)
- Charakterystyka: Kompleksowe przygotowanie do wdrożenia i utrzymania systemu BRCGS: analiza luk, wdrożenie HACCP, programy warunków wstępnych (PRPs – Prerequisite Programmes), zarządzanie alergenami, VACCP, kultura bezpieczeństwa żywności, dokumentacja systemu, przygotowanie do audytu certyfikującego.
- Dla kogo: Pełnomocnicy systemów bezpieczeństwa żywności, technolodzy obejmujący tę rolę, menedżerowie jakości budujący system od podstaw lub aktualizujący do v9.
4. Audyt niezapowiedziany BRCGS – przygotowanie
- Czas trwania: 1 dzień
- Charakterystyka: Specjalistyczny kurs dla firm które chcą uzyskać poziom AA+ (audyt niezapowiedziany) lub które chcą wyeliminować element zaskoczenia z audytu certyfikującego. Jak funkcjonować w trybie ciągłej gotowości audytowej, co sprawdzają audytorzy podczas nieplanowanych wizyt, typowe niezgodności stwierdzane podczas audytów niezapowiedzianych.
- Dla kogo: Firmy z poziomem A lub B planujące awans na AA, organizacje chcące wdrożyć kulturę ciągłej gotowości.
Jak wybrać odpowiednie szkolenie BRCGS
- Trener certyfikowany przez BRCGS: Organizacja BRCGS prowadzi własny program certyfikacji trenerów i szkolenia. Kursy prowadzone przez certyfikowanych trenerów BRCGS są gwarancją zgodności z oficjalną interpretacją standardu.
- Aktualność – v9: Standard BRCGS Food Safety v9 obowiązuje od lutego 2023 roku. Upewnij się że szkolenie jest oparte na aktualnym wydaniu, a nie v8 lub starszym.
- Ćwiczenia z klasyfikacji niezgodności: System oceny BRCGS (fundamentalne/krytyczne/poważne/drobne) bezpośrednio wpływa na poziom certyfikacji. Dobre szkolenie zawiera ćwiczenia z klasyfikacji niezgodności na przykładach – to umiejętność kluczowa dla audytora wewnętrznego.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się BRCGS od IFS Food?
Oba są standardami GFSI-benchmarked dla bezpieczeństwa żywności. BRCGS pochodzi z Wielkiej Brytanii i dominuje na rynkach anglosaskich (UK, USA, Australia). IFS pochodzi z Niemiec i Francji i dominuje w Europie kontynentalnej. System oceny jest inny: BRCGS używa poziomów (AA+, AA, A, B, C), IFS używa systemu procentowego (powyżej 95% = Higher Level). Wielu polskich producentów posiada oba certyfikaty obsługując różne rynki.
Ile kosztuje szkolenie BRCGS w Polsce?
Dwudniowe szkolenie z wymagań standardu kosztuje od 1200 do 2000 PLN netto. Dwu-trzydniowe kursy audytora wewnętrznego to wydatek od 1500 do 2500 PLN netto. Kompleksowe kursy pełnomocnika (3–5 dni) kosztują od 2000 do 4000 PLN netto.
Jak często przeprowadzany jest audyt certyfikujący BRCGS?
Standardowo co 12 miesięcy. Przy uzyskaniu poziomu AA lub AA+ możliwy jest audyt co 18 miesięcy (opcja audytu niezapowiedzianego z wyższą nagrodą w postaci dłuższego cyklu). Audyty niezapowiedziane mogą być przeprowadzane w dowolnym momencie w oknie czasowym uzgodnionym z jednostką certyfikującą.
Co to jest FSMA i czy BRCGS v9 pomaga w zgodności z tym przepisem?
FSMA (Food Safety Modernization Act) to amerykańska ustawa o modernizacji bezpieczeństwa żywności, obowiązująca producentów eksportujących do USA. BRCGS Food Safety v9 jest uznawany przez FDA jako standard wspierający zgodność z FSMA – certyfikat BRCGS znacząco ułatwia eksport żywności na rynek amerykański i zmniejsza ryzyko inspekcji FDA.
Co to są PRPs (Prerequisite Programmes) w BRCGS?
PRPs (Programy Warunków Wstępnych) to podstawowe warunki higieniczne i operacyjne niezbędne do produkcji bezpiecznej żywności – fundament na którym budowany jest system HACCP. Obejmują: higienę zakładu i urządzeń, kontrolę szkodników, higienę osobistą, zarządzanie alergenami, kontrolę wody i powietrza, zarządzanie odpadami. BRCGS szczegółowo definiuje wymagania dla każdego PRP – szkolenia poświęcają im znaczną część czasu.
Jak długo ważny jest certyfikat BRCGS?
Certyfikat BRCGS jest ważny 12 miesięcy (lub 18 miesięcy przy audycie niezapowiedzianym). Przed upływem ważności przeprowadzany jest kolejny audyt certyfikujący. Certyfikat można sprawdzić w publicznej bazie danych BRCGS Directory dostępnej online – sieci handlowe i partnerzy weryfikują tam status certyfikacji dostawców.
Aktualne dane z bazy Centrum Jakości:
40 aktywnych szkoleń od
3 firm szkoleniowych.